کودکان استثنایی

فرايند كاردرماني در كودكان كم توان ذهني شامل اين مراحل است :

1-ارجاع

كودكان كم توان ذهني ( عقب مانده ذهني ) ، اغلب از طريق روانپزشكان ، متخصصيناطفال و يا ديگر اعضاي تيم توانبخشي به كاردرماني ارجاع مي شود. كودكان عقب مانده ذهني كه آموزش پذير بالا و يا مرز مي باشند اكثرا" مشكلاتشان درهنگام رفتن به دبستان آشكار مي گردد كه از طريق مربيان مدارس به كاردرماني ارجاع مي شوند .

2-ارزيابي

جهت ارزيابي كودكان عقب مانده ذهني از روشهاي زير كه در قسمت ها   قبل توضيح دادشده ، استفاده مي گردد :

1-مشاهده

2-مصاحبه

3-تست هاي استاندارد

كه در تمام طريق مقايسه رشد كودك با رشد طبيعي كودكان و مشخص نمودن تقريبي ميزان عقب ماندگي ذهني مد نظر مي باشد .

در ارزيابي كودكان عقب مانده ذهني ، كاردرمانگر موارد زير را دقيقا" مورد بررسي قراردهد ، و سپس بر اساس ارزيابي انجام شده همان موارد مورد آموزش قرار مي گيرد تا كودك را به سطح رشدي بالاتر برساند  موارد ارزيابي و آموزش :

1-حركات درشت (Gross Motor)‌

 اين حركات شامل وضعيت :

1-نشستن

2-ايستادن

3-راه رفتن

4-دويدن

5-بالا و پايين رفتن از پله

6-جفت پا پريدن

7-لي لي كردن

8-روي يك پا ايستادن

                                     و ...

2- حركات ظريف (‌Fine Motor)

اين حركات شامل حركاتي مانند :

1-باز و بسته كردن دكمه و زيپ

2-طرز مداد به دست گرفتن

          3-قيچي كردن

4-گره زدن

 مهارت هاي دستي مانند :

   تا كردن و پاره كردن كاغذ

   چيدن مكعب ها

3-مفاهيم كلي و عمومي

در اين زمينه مفاخيم زير مطرح مي باشند :

شناخت رنگ

شناسايي اعضاي بدن

مفاهيم قبل از رياضيات( كميت ، جهت )

شناخت اشكال هندسي

كپي كردن اشكال هندسي

رسم اشكال

تركيب چند شكل رياضيات

شناخت زمان

شناخت پول

شناخت ميو ه ها

غذا ها و حيوانات

       4 -مهارتهاي دركي

 1- بينايي

 تمركز چشمي ( در جهت عمومي – افقي – دوراني و لوزي )

   درك شكل

    حافظه بينايي

     و ...

   2- لامسه :

تشخيص ،‌تمايز ، طبقه بندي

بويايي :

تشخيص ،‌تمايز ، طبقه بندي

چشايي :

تشخيص ،‌تمايز ، طبقه بندي

شنوايي :

        توجه و تشخيص صدا – حافظه شنوايي

5- مهارتهاي دركي – حركتي

مهارت هاي روزمره زندگي :

 كه شامل غذاخوردن

پوشيدن و در آوردن لباس

استحمام و نظافت شخصي

و ...

6-مشكلات رفتاري

كاردرمانگر در مواردي كه كودك داراي مشكلات رفتاري خاصي باشد ،‌اغلب از تكنيك هاي رفتاردرماني جهت برطرف كردن اين مشكلات استفاده مي نمايد .

7-ارزشيابي پيش حرفه اي

زماني كه فرد عقب ماند دهني به حداكثر توان ذهني خود رسيد و آمووزش در زمينه هاي مختلف پايان يافت ، در صورت لزوم از طرف كاردرمانگر مورد ارزشيابي و آموزش پيش حرفه اي قرار مي گيرد ، و بدينوسيله توان حرفه اي وي مشخص مي گردد و براي آموزش حرفه اي به مراكز مربوطه ارجاع داده مي شود .

8- فعاليتهاي خود نگهداري

1-خود مراقبتي

2- فعاليت هاي داخل خانه

3-فعاليت هاي خارج خانه

4-فعاليت هاي عمومي

9- فعاليت هاي تطابقي

-        وسايل كمكي موقتي

-        وسايل كمكي دائمي

10-   روان درماني

-        بازي درماني

-        رفتاردرماني

-        موسيقي درماني

11-   مشاوره به خانواده

-        مشاوره انفرادي

-        مشاوره گروهي

كه از روشهاي ذيل استفاده مي شود :

-        بازي

-        كار

اهداف كاردرماني

اهداف كلي كاردرماني در بخش عقب مانده ذهني به شرح ذيل مي باشد

1- تسهيل رشد در محدود ه اي كه تاخير عاطفي و جسمي و ذهني وجود دارد .

2-  به حداقل رساندن اثرات معلوليت جسمي و ذهني

3-   پيشرفت رفتاري و مهارت هاي پايه جهت استقلال عمل

اصول آموزش

در آموزش و درمان كودكان عقب مانده ذهني اصولي را بايد مد نظر داشت كه مهمترين آنها عبارتند از :

1-   آموزش بايد در مسير رشد طبيعي كودك صورت پذيرد

2-    آموزش بايد از ساده به پيچيده پيشرفت نمايد

3- هر نوع آموزشي بايد در غالب بازي انجام پذيرد

4-    در روند آموزش كودكان عقب مانده تشويق هميشه بايد مد نظردرمانگر باشد

5- موضوع آموزش بايد بطوري عملي براي كودكان نمايش داده شود .

6-   والدين اين كودكان بايد مشاوره لازم جهت درمان كودكان خود را از طريق كاردرمانگر دريافت نمايند تا بدينوسيله بتوانند در درمان كودك خود سهيم گردد .

همچنين جهت رفع و يا پيشگري از بعضي از اختلالهاي رفتاري در كودكان آگاهي كافي را كسب نمايند .